تاریخ: 08 خرداد 1405 - 12 ذی الحجه 1447 - 2026 May 29
کد خبر: 327
تاریخ انتشار: 22 بهمن 1403 - 00:14:16
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
نقد و بررسی کتاب باغ سبز خیال
بررسی و نقد آخرین کتاب منتشر شده منصور پدرام بنام باغ سبز خیال

این کتاب که چندی پیش منتشر و رونمایی شد برگزیده اشعار منصور پدرام از شهر لار است که به کوشش عبدالعلی صلاحی پژوهشگر حوزه جنوب مرکزی ایران توسط انتشارات انالحق گراش در ۳۵۲ صفحه  با تیراژ ۱۰۰۰ نسخه روانه بازار کتاب شده است .
کتاب باغ سبز خیال ،برگزیده اشعار منصور پدرام شامل دو بخش اشعار فارسی و لاری می باشد . بخش اول اشعار فارسی شامل غزلیات ، چند مثنوی ، قطعات و دو بیتی و رباعی است بخش دوم شامل اشعاری به زبان محلی می باشد . برای اشعار محلی آوانگاری لاتین و نیز ترج.......


بررسی و نقد آخرین کتاب منتشر شده منصور پدرام بنام باغ سبز خیال
این کتاب که چندی پیش منتشر و رونمایی شد برگزیده اشعار منصور پدرام از شهر لار است که به کوشش عبدالعلی صلاحی پژوهشگر حوزه جنوب مرکزی ایران توسط انتشارات انالحق گراش در ۳۵۲ صفحه  با تیراژ ۱۰۰۰ نسخه روانه بازار کتاب شده است .
کتاب باغ سبز خیال ،برگزیده اشعار منصور پدرام شامل دو بخش اشعار فارسی و لاری می باشد . بخش اول اشعار فارسی شامل غزلیات ، چند مثنوی ، قطعات و دو بیتی و رباعی است بخش دوم شامل اشعاری به زبان محلی می باشد . برای اشعار محلی آوانگاری لاتین و نیز ترجمه آن به زبان فارسی صورت گرفته است که کاری خوب و ارزشمند است ، ناآشنا به زبان محلی مفهوم آنرا در یابد، هر چند می دانیم ترجمه گویش های محلی به فارسی نمی تواند به کمال و زیبایی ان احساس را برآورده سازد.
از منصور پدرام قبلاً از این پنج مجموعه از آثار او منتشر شده است بنام های برگزیده پدرام از سروده ها در سال ۸۱ . سماع سرخ حماسه در سال ۱۳۷۸ . تلواسه به گویش محلی ، زمزمه خیال در سال ۱۳۹۵ ، آوای غزل در سال ۱۴۰۰ .
پدرام در بیش از چهل سال فعالیت فرهنگی و ادبی مسئولیت های زیادی را عهده دار بوده است از درج و انتشار متون ادبی در نشریات همشهری ، بیداری کرمان خبر جنوب ، عصر لارستان ، عصر اوز و نشریات داخلی شهر لار
منصور بیس از چهل سال با اداره فرهنگ و ارشاد لارستان و دیگر ادارات لار در مراسم ها و شعرخوانی ها و جشن ها همکاری داشته و طی این مدت بر اعتلا و رشد هنر تاثیر گذار بوده است .
مرحوم پدرام به دلیل آشنایی و علاقه زیادی که به موسیقی و ردیف و آوازهای سنتی داشت بخصوص در اشعار محلی توانسته بود دلنشینی خاصی به شعر و موسیقی بدهد .
پدرام متین و مهربان نه تنها از مسئوایت هایی که در عرصه فرهنگ و ادب بود پا پس نمی کشید بلکه آنچه در توان داشت انجام می داد او مسئول انجمن ادبی در اداره ارشاد ، مسئول در انجمن موسیقی لارستان ، عضو هیانچت امنای انجمن های خیریه و مو سسات عام المنفعه بود .
منصور در مقدمه ای که بر باغ سبز خیال نوشته از شعر کهن پارسی و باغ گسترده شعر و ادب به نیکی یاد می کند او شاعران کهن پارسی را ارج می نهد و بگونه ای خود را وامدار آنها می داند و از رود سبز خیال آنها نوشیده است .
او هر چند تاکید دارد که شعرهای زیادی طی بیش از هزار سال گفته شده است اما بر این باور است که «علیرغم هر چه گفتنی بوده گفته اند ، اما هنوز بافت سخن و کلام ، به صور گونه گون ، در اوج زیبایی و شگفتی ، خلاقیت های احساس و اندیشه را پیرامون طبیعت ، اخلاق، انسانیت و عشق بیان نموده و آثار بی نظیری را خلق می نماید .
این نگاه منصور ما را یادآور می شود که شعر و سرودن شعر ظرفیت بالایی در خود دارد و هنر اینگونه است که مدام از خیال انواع مختلف آثار آفریده می شود ، تا زمانی که انسان هست و اندیشه و فکر ،خیال سروری می کند و به هر منظزی  سر می کشد تا آنرا آن خیال را سوژه کند و واقعیت بخشد .
آوج ادب و نزاکت شاعر در فروتنی اوست و این مهم در رفتار و کلمات پدرام موج می زند .در مقدمه کتاب می گوید «در حد توان از خلاقیت های هنری ، خصوصا ادبیات نیز بهره برده و جهت باروری ذوقیات و بیان مکنونات قلبی خویش ، کاری نه در خور انجام داده ام چرا که بقول حافظ ، بر این باورم :چنانکه پرورش دهند می رویم /. امید که در حد استطاعت و بضاعت خویش به این هدف نایل آیم »
و آنرا با شعری از مولانا به ما می فهماند که تواضع یعنی چه
آنجا که عقاب پر بریزد
از پشه ی لاغری چه خیزد
منصور پدرام در آوردن این شعر مولانا ضمن ادای احترام به بزرگان شعر پارسی حد و اندازه خود را قیاس می کند نه آنکه نداند و شعر وزین نمی سراید بلکه به همه شاعران راستین با احترام یاد می کند و این آموزه از بزرگی و منش شخصیت اوست تا خود را نه در قله بلکه در میان مردم بیابد و می داند که مجیز و غلو و خودخواهی زهری هلاک برای نابودی شاعر است و کبر و غرور دشمنی است که می تواند هنرمند را به ورطه سقوط بکشاند .
اما راجع به برگزیده های اشعار منصور پدرام
همچون نامی که بر این برگزیده نهاده است شعرهای او برگرفته از انبوه خیال است، چه در غزل چه در قالب های دیگر چه در شعرهای محلی لاری او این نشان بزرگ و با اهمیت است. در تمامی اشعار این دفتر می شود روانی سخن و شعر را براحتی دریافت. او مرد زمانه خود است و شعر او نیز بسامد همان خیال و زندگی اوست  . برای سرودن اشعاری فشاری تحمل نکرده تا بهتر بسراید بلکه آنچه آمده است آنچه بر دیدگانش نشسته و آنچه در حسش طنین انداخته سروده است .
در بحث سبک اشعار پدرام باید گفت او شاعر خودش و مردم است سبک او کلاسیک است که یادآور اشعار سنتی دوران قدیم و متاخر است او در همه این سبک ها اعم از مثنوی و غزل و رباعی و دوبیتی شعر سروده است و به لحاظ وزن و قافیه و ردیف در کار خود استادی نموده است . از شاعران گذشته تاثیر گرفته اما با احساس و نیت  درونی خود آنرا آراسته است . سعی نکرده جدا از فکر و باطنش چیز دیگری بیافریند . بدلیل علاقه و گرایشش به موسیقی سنتی و توجه به ردیف ها و مقام های موسیقیایی شعرهایش به نوعی تصنیف گرایش دارد و آنچه در دلش گذشته است جان داده و بروی کاغذ آورده است .
در دهه هشتاد موجی از شعر پست مدرن راه افتاد که دو تفکر در آنها موج می زد موجی که خیلی زود گذر بود . شاعران ملقب به پست مدرن معتقد بودند که دوران شعر به سبک کلاسیک و حتی نیمایی و سپید و ناب و حجم و ...بسرآمده است و آنچه ما میگوییم شعر است و لاغیر .
این تفکراز یک طرف باعث نوعی خلاقیت در نوشتار متن و شعر شد و از طرف دیگر به بی ارزش کردن سبک های کلاسیک و دیگر سبک های قبل از خود شد. آنها نه تنها باور پیدا کرده بودند که شعر گذشته را باید کاملا خط زد بلکه ادعای پیغمبری هم می کردند .
این را بدان جهت کوتاه عرض کردم تا یادآور شوم شعر شعر است مگر خلافش ثابت شود شعر همانگونه که استاد شفیعی کدکنی می گوید :شعر گره خوردگی عاطفه و تخیل است که در زبانی آهنگین شکل گرفته است.

پس باید قدرت تاویل در آن باشد موسیقی داشته باشد عنصر خیال در آن نهفته باشد و بتواند بر مخاطب تاثیر بگذارد . مطمنا شعر پدرام اینها را دارد .شعرهای  او نه نیمایی نه سپیدشاملو  نه آزاد و ناب احمد رضا احمدی نه شعر حجم یدالله رویایی و نه شعر گفتار سید علی صالحی است . پدرام سبک و سیاق کلاسیک برگزیده و با آن دمساز و همراه بوده است .
اشتباه و غیر منطقی است اگر بخواهیم شاعری را مقید به شعر گفتن به سبک خاص کنیم همه نحله های شعر فارسی ارزشمند و قابل توجه و زیبا هستند مهم سلایق ماست که چه چیزی را می پسندد هرگاه شاعر مخاطبی دارد شعر او ارزشمند است و پدرام در این زمره است .
چند روز قبل از مرگش با او تماس داشتم گفت فرهاد برگردم میخواهم برای شعر محلی دورهمی بگذاریم ، فهمیدم چه شور و  شوقی در او برای شعر بومی و محلی هست که متاسفانه مرگ محال نداد که دو باره همدیگر را ببینیم .
در باره شعرهای محلی او بگویم که او ناب ترین شعرها را در این زمینه گفته است سرودن شعرهای محلی برای کسانی که به آن کویش و زبان صحبت می کنند احتیاج به واسطه کلامی برای بیان ندارند برای همین سطح احساس آن و تاثیر آن بر مخاطبان آن گویش خیلی بیشتر از سروده ها به زبان فارسی است  . شعرهای محلی منصور پدرام در مجموعه باغ سبز خیال خیال انگیزی بیشتری دارد و دارای کلمات و واژه های است که نمی شود معادل معنایی و بخصوص احساسی در ترجمه آن بدست آورد و این نعمت بزرگ و ارزنده گویش ها و خرده زبان هاست که زبان مادری ماست .
امیدوارند گویشوران منطقه این مهم را درک کنند و در تدوام و ماندگاری زبان مادری بکوشند یکی از راهها سرودن شعر به زبان محلی است .
متاسفانه حوزه نقد و بررسی متون ادبی در منطقه کم است که می شود آنرا با جلسات و هم نشینی ها بیشتر پر رنگ کرد .
به شاعران به اهالی ادب و فرهنگ و دوستداران منصور توصیه می کنم ، این برگزیده اشعارش را بخوانند. 
جا دارد از آقای عبدالعلی صلاحی برای اهمیت دادن به تاریخ و ادب منطقه کوشش می نمایند و موجب نشر چنین آثار گرانبهایی می شوند تشکر کنم
یاد و خاطر روانشاد منصور پدرام همیشه ماندگار.

فرهاد ابراهیم پور ( محمودا) 

 


ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
کد امنیتی:   
مجله خبری فیشور
اب و هوای  اوز
اوز امروز
عصر ایران
رقص گل
پایگاه خبری صحبت نیوز